Kadangkala, sejarah tersembunyi di tempat-tempat yang kelihatan tidak menonjol. Terletak di sebelah barat Kuala Lumpur, Sungai Buloh menempatkan dua mercu tanda sejarah yang penting, iaitu Tanah Perkuburan Memorial 13 Mei dan Pusat Kawalan Kusta Negara Sungai Buloh (Lembah Harapan). Walaupun kedua-duanya memainkan peranan penting dalam perkembangan sejarah dalam bidang masing-masing, ia masih kurang dikenali oleh kebanyakan rakyat Malaysia.
Oleh itu, PESAWA akan mengadakan lawatan berpandu dalam pelbagai bahasa bagi meneroka mercu tanda sejarah ini serta memahami sejarah negara kita dengan lebih mendalam. Lawatan dalam Bahasa Melayu akan menjemput mahasiswa untuk menyertainya pada 29 April dan akan dipimpin sendiri oleh Timbalan Pengarah Pusat Kawalan Kusta Negara Sungai Buloh, Dr. Radhadiah. Lawatan dalam Bahasa Inggeris akan diadakan pada 6 Mei (Sabtu) manakala lawatan dalam Bahasa Cina akan diadakan pada 7 Mei (Ahad) pada jam 8.30 pagi. Semua orang dialu-alukan untuk menyertai lawatan ini.
Tanah Perkuburan Memorial 13 Mei Sungai Buloh merupakan sebuah kawasan perkuburan yang sedikit lebih besar daripada dua gelanggang badminton. Menurut rekod, seramai 114 mangsa yang terkorban antara 14 Mei hingga 17 Mei 1969 telah dikebumikan di sini. Kebanyakan batu nisan mempunyai nama. Selain mangsa berbangsa Cina, terdapat juga dua orang Melayu dan dua orang India. Hanya sebilangan kecil tidak dikenali identitinya kerana pihak berkuasa tidak dapat mengenal pasti mereka ketika urusan pengebumian dilakukan. Pada Mac 2017, kawasan ini hampir diratakan dan dijadikan sebagai tempat letak kereta. Mujurlah sekumpulan individu termasuk aktivis sosial, pekerja politik dan wakil rakyat tampil mempertahankannya, sekali gus memastikan tanah perkuburan ini dapat dipelihara sehingga hari ini.
Memandangkan mangsa-mangsa dikebumikan secara beramai-ramai terlebih dahulu dan batu nisan hanya didirikan kemudian, kedudukan batu nisan tidak semestinya sepadan dengan lokasi sebenar jenazah. Di sini, orang ramai memperingati mereka yang terkorban secara tidak adil, dengan harapan agar mereka beristirahat dengan aman dan agar masyarakat mengambil pengajaran daripada sejarah supaya tragedi sedemikian tidak berulang lagi. Atas sebab itu, PESAWA setiap tahun menjemput pemimpin agama daripada pelbagai kepercayaan untuk memimpin doa dan upacara memperingati para mangsa. Pada tahun 2023, sempena ulang tahun ke-54 peristiwa 13 Mei, PESAWA telah mengadakan satu upacara peringatan awam pada 13 Mei (Sabtu) jam 8.30 pagi dengan menjemput Ahli Dewan Undangan Negeri Selangor, Datuk Teng Chang Khim, sebagai tetamu utama. Pemimpin agama daripada pelbagai kepercayaan telah memimpin doa mengikut tradisi masing-masing, diikuti dengan upacara tabur bunga. Acara ini terbuka kepada orang ramai.
Antara badan yang bekerjasama dalam menganjurkan program ini ialah PESAWA, Persatuan Rakyat Sejiwa Malaysia, Jawatankuasa Hak Sivil Dewan Perhimpunan Cina Kuala Lumpur dan Selangor (KLSCAH), LLG Cultural Development Centre Bhd, Persatuan Kebudayaan dan Kesenian Chan Deng Kuala Lumpur, serta Kuala Lumpur Eng Choon Hoey Kuan.
Sejarah bukan sekadar untuk dikenang kembali, tetapi juga membuka ruang kepada perbincangan dan pertukaran pandangan yang berilmu. Pada 20 Mei (sesi Bahasa Cina) dan 27 Mei (sesi Bahasa Melayu), PESAWA akan menganjurkan satu dialog bersama belia bertajuk “Perspektif Generasi Baharu terhadap Peristiwa 13 Mei”. Program akan bermula pada jam 1.00 petang dengan jamuan minum petang, diikuti sesi dialog pada jam 2.00 petang di Dewan Perhimpunan Cina Kuala Lumpur dan Selangor.
Untuk maklumat terkini mengenai semua aktiviti di atas, sila layari laman web PESAWA.:https://513memorial.org/
Lawatan berpandu dalam Bahasa Melayu https://fb.me/e/7n5Z3Mjdy
Lawatan berpandu dalam Bahasa Cina https://fb.me/e/QUgqaFbi
Lawatan berpandu dalam Bahasa Inggeris https://fb.me/e/2zZQxopHR